Lịch sử - Văn hóaThương hiệu

Brazil từ thuộc địa trở thành cường quốc cà phê thế giới như thế nào?

57

Cà phê được trồng ở Brazil với mục đích ban đầu là khai thác thuộc địa. Thế nhưng, chính cà phê đã trở thành yếu tố quan trọng thúc đẩy kinh tế, đưa Brazil vươn lên vị thế cường quốc cà phê thế giới.

Hạt giống cà phê mở ra trang sử mới cho đất nước Brazil

Cà phê vốn không phải cây trồng bản địa của châu Mỹ. Khi Brazil trở thành thuộc địa của Bồ Đào Nha, người Bồ Đào Nha đã muốn khai thác mảnh đất đầy tiềm năng này để mở rộng vùng nguyên liệu cà phê. Năm 1727, cây cà phê được trung tá Col Francisco del Melo Palheta người Bồ Đào Nha mang đến từ vùng Guinana (Pháp) và trồng tại Pará, Brazil. Cây cà phê đầu tiên đó đã tạo ra một bước ngoặt lịch sử quan trọng trên đất nước Brazil.

Năm 1770, cà phê tiếp tục được mang đến Rio de Janeiro với mục tiêu sản xuất tiêu dùng trong nước. Đến những năm 1830 – 1850, nhu cầu của Mỹ và châu Âu tăng lên, tạo ra sự bùng nổ về sản lượng trong lịch sử cà phê Brazil. Các đồn điền cà phê ở Rio de Janeiro, São Paulo và Minas Gerais nhanh chóng tăng lên và mở rộng qui mô sản xuất, chiếm 30% sản lượng của thế giới. Cà phê đã trở thành mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Brazil. Trong những năm 1840, tổng tỷ trọng xuất khẩu cà phê của Brazil trên thế giới tiếp tục tăng lên đến 40%, đưa Brazil trở thành cường quốc cà phê lớn nhất thế giới.

Sự bùng nổ cà phê lần hai tại Brazil diễn ra từ những năm 1880 đến 1930, còn được biết đến với tên gọi là “café com leite” (cà phê và sữa) nhằm chỉ các ngành công nghiệp thống trị các bang lớn nhất, đó là cà phê ở São Paulo và sữa ở Minas Gerais. Sự phát triển của ngành công nghiệp cà phê đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi nền kinh tế và xã hội, góp phần tạo nên kỷ nguyên giàu có, tiến bộ cho nhiều người Brazil. Cơ sở hạ tầng đường sắt được đầu tư xây dựng, các tổ chức ngân hàng phát triển, tín dụng mở rộng và các công nghiệp hóa thu hút đầu tư. Những khu công nghiệp phát triển thu hút hàng triệu người nhập cư. Vùng São Paulo vốn là một thị trấn nhỏ đã trở thành trung tâm công nghiệp lớn nhất trong các nước đang phát triển.

Diện mạo Brazil thay đổi hoàn toàn, chuyển dần sang hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kéo theo sự phát triển lực lượng lớn lao động lành nghề trên nhiều lĩnh vực. Các chủ sở hữu của những đồn điền cà phê lớn nhất Brazil cũng là những người có ảnh hưởng trong các quyết sách xã hội. Thậm chí còn góp phần vào việc tuyên bố Brazil là một nước Cộng hòa vào ngày 15 tháng 11 năm 1889, chính thức chấm dứt thời kỳ thuộc địa.

Giữ vững vị thế cường quốc cà phê trong thế giới hiện đại

Cho đến nay, cà phê đã trở thành một trong những mặt hàng có giá trị nhất ở Brazil và là một trong những nguồn thu nhập chính. Vào đầu thế kỷ 20, người ta ước tính cà phê chiếm 16% tổng sản phẩm quốc dân của Brazil và ba phần tư thu nhập xuất khẩu. Để có được thành công đó, trong quá trình thương mại hóa cà phê, chính phủ Brazil đã phải đẩy mạnh việc nghiên cứu và liên tục thay đổi phân chia địa lý trồng cà phê cũng như kiểm soát sản lượng nhằm đảm bảo giá cả của cà phê trên thị trường.

Theo dữ liệu từ Viện Địa lý và Thống kê Brazil, giai đoạn 1984 – 2015 đã diễn ra những thay đổi đáng kể trong phân phối các vùng chuyên sản xuất cà phê. Các vùng vốn có lịch sử trồng cà phê chủ yếu và lâu đời như Paraná và São Paulo đã dịch chuyển dần sang các bang Minas Gerais, Bahia, Rondônia và Espírito Santo. Trong đó, Minas Gerais và Bahia chủ yếu sản xuất hạt cà phê Arabica, Rondônia chuyên về hạt cà phê Robusta. Nhờ nghiên cứu và thay đổi không ngừng, chất lượng và giá trị của hạt cà phê Brazil ngày càng được cải thiện tạo ra dấu ấn riêng cho thương hiệu cà phê Brazil trên bản đồ cà phê toàn cầu.

Hơn cả những đóng góp về mặt xã hội, cà phê ở Brazil mang một tầm quan trọng lớn khi chi phối cả một nền kinh tế quốc gia. Với thành công thương mại hóa hạt cà phê trong 150 năm qua, Brazil trở thành một trong những nền kinh tế đang phát triển lớn nhất thế giới và cà phê đã đóng một vai trò lớn trong thành công của sự tăng trưởng và khẳng định vị thế của Brazil.

Không chỉ tuyển chọn những hạt cà phê tuyệt hảo nhất từ vùng đất thủ phủ cà phê Buôn Ma Thuột (Việt Nam) và cường quốc cà phê Brazil, các chuyên gia cà phê Trung Nguyên Legend còn tuyển chọn cả những hạt cà phê hảo hạng đến từ các vùng nguyên liệu nổi tiếng nhất thế giới như: Colombia, Ethiopia, Jamaica; kết hợp công nghệ hiện đại nhất và bí quyết huyền bí phương Đông để sáng tạo nên những tuyệt phẩm cà phê Khác biệt và Đặc biệt, xứng đáng là thần dược cho não, thần dược cho sáng tạo. Thưởng thức những tuyệt phẩm cà phê năng lượng, đọc những cuốn sách thuộc Tủ sách Nền Tảng Đổi Đời do chính Chủ Tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ tâm huyết cẩn trọng tuyển chọn và luận bàn về những ý tưởng lớn, những thao thức thời đại tại hàng quán cà phê – vốn vang danh là “Viện hàn lâm vỉa hè”, nơi gặp gỡ của những tâm hồn lớn… sẽ giúp cho mỗi cá nhân có được sức mạnh tri thức đúng đắn và toàn diện, từ đó chuyển hóa thành sức mạnh tinh thần, sức mạnh vật chất, sức mạnh thể chất để đi đến giàu có, hạnh phúc đích thực cho mỗi cá nhân và tạo nên sự hùng mạnh, ảnh hưởng cho dân tộc, quốc gia.

Lịch sử - Văn hóa

Cà phê trong tiến trình thăng hoa âm nhạc của Johann Sebastian Bach

45

Người Nhật đã định hình Trà đạo thành đạo lý của dân tộc, một nghệ thuật sống được truyền tải qua việc thưởng lãm một tách trà. Trong khi đó, Việt Nam – một cường quốc cà phê nhất nhì thế giới, có hạt cà phê Robusta ngon nhất thế giới, có một bề dày lịch sử văn hóa thưởng lãm cà phê hàng trăm năm, nhưng đến nay, giá trị cà phê Việt Nam vẫn thuộc phân khúc thấp, chủ yếu xuất thô và chưa được định hình đúng vị thế vốn có của ngành, của quốc gia.

Với mong muốn đưa ngành cà phê Việt Nam lên một tầm cao mới, nâng cao giá trị cà phê không chỉ là một thức uống thông thường mà còn ở tầm mức cà phê văn hóa, cà phê nghệ thuật, cà phê tinh thần… đến cà phê triết đạo, xứng đáng với vị thế của cường quốc cà phê của thế giới – Tập đoàn Trung Nguyên Legend đã dành thời gian và tâm huyết trong nhiều năm để nghiên cứu lịch sử, văn hóa, nghệ thuật… cà phê trong mọi lĩnh vực đời sống của nhân loại để cà phê trở thành “Cà Phê Triết Đạo”.

Trong suốt hành trình sáng tạo và phát triển của Trung Nguyên Legend thì tinh thần dấn thân phụng sự cộng đồng luôn là hạt nhân xuyên suốt bằng nhiều chương trình hành động để Kiến tạo khát vọng lớn, Chí hướng lớn cho quốc gia; để xây dựng vị thế mới cho ngành cà phê Việt Nam trên bản đồ cà phê thế giới và trên Hành trình này, Trung Nguyên Legend mong muốn cùng chung tay với các nhà hoạch định sách lược quốc gia để Việt Nam sớm trở thành quốc gia hùng mạnh và ảnh hưởng toàn diện thế giới!

Người Nhật đã làm được!
Người Việt mình cũng làm được và làm tốt hơn!

Cà phê đến châu Âu mang theo năng lượng tỉnh thức, tác động mạnh mẽ đến khả năng sáng tạo vô hạn cho các nhà soạn nhạc thời kỳ này với một lượng lớn tác phẩm âm nhạc kinh điển đã ra đời.

Cà phê – Nguồn năng lượng thăng hoa sáng tạo nghệ thuật

Khi du nhập vào châu Âu, mặc dù có nhiều sự nghi hoặc ban đầu về tác dụng của caffeine nhưng ngay sau đó, cà phê nhanh chóng trở thành thức uống được ưa chuộng, thậm chí còn được ví như thần dược cho sáng tạo gắn kết chặt chẽ với tiến trình “bùng nổ văn hóa tư tưởng của xã hội châu Âu thời kỳ cận đại. Những năm 1700, thưởng lãm cà phê chính thức trở thành một phần văn hóa xã hội châu Âu. Những hàng quán cà phê được giới nghệ sỹ, nhà văn, chính trị gia, quý tộc lui tới thường xuyên để luận bàn các vấn đề thế sự và tổ chức các hoạt động sinh hoạt văn hóa tư tưởng.

Theo đó, cà phê và hàng quán cà phê đã trở thành nguồn năng lượng khơi dậy cảm hứng sáng tạo cho những nhà soạn nhạc vĩ đại. Không phải ngẫu nhiên mà thời đại sáng tạo nghệ thuật lại hưng thịnh ngay khi “thức uống kỳ diệu” cà phê được mang đến châu Âu. Một trong những đặc điểm đáng chú ý trong đời sống âm nhạc châu Âu bấy giờ là hiệu suất sáng tác đáng kinh ngạc của các nhà soạn nhạc khi một lượng lớn các tác phẩm được ra đời bởi Antonio Vivaldi, Georg Phillip Telemann, Johann Sebastian Bach, Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven…. Trong đó, các nhạc phẩm đều phản ánh tâm thế tràn đầy năng lượng, lạc quan và yêu thương.

Hàng quán cà phê trở thành xã hội âm nhạc thu nhỏ quy tụ các nghệ sỹ tới tổ chức các buổi hòa nhạc, biểu diễn. Tại đây, cà phê và âm nhạc dường như hòa quyện làm một ở tình yêu, niềm đam của người nghệ sỹ, lan tỏa trong không gian gắn kết cộng đồng những người yêu âm nhạc. Quán Zimmermann Café ở Leipzig đã diễn ra những buổi hòa nhạc và thảo luận nhạc lý thường xuyên của Collegium Musicum – một dàn nhạc với các thành viên phần lớn là sinh viên đại học do Georg Philipp Telemann (1681-1767) thành lập năm 1702 và được Johann Sebastian Bach (1685 – 1750) tiếp quản vào năm 1729.

Những phát kiến thể loại thanh nhạc và khí nhạc mới của Collegium Musicum đã tạo ra phong cách âm nhạc hoàn toàn mới, vinh thăng âm nhạc hậu Baroque. Nhiều nhà soạn nhạc tập trung phát triển, biểu diễn các thể loại thanh nhạc mới như opera, cantata và oratorio trong đó có sự kết hợp của âm nhạc, diễn xướng, cảnh trí, phục trang và đạo cụ. Cũng trong thời kỳ này, phong cách sáng tác của các nhà soạn nhạc đổi mới, thoát khỏi ràng buộc thời trung cổ về âm vực, nhịp điệu, hoà âm, hình thức và ký âm, để âm nhạc bộc lộ “tiếng lòng con người” và có thể khơi dậy cảm xúc của người nghe.

Thế kỷ 18, hệ thống các hòa âm gọi là “điệu thức” thống trị âm nhạc. Và Johann Sebastian Bach chính là đại diện tiêu biểu trong việc làm chủ những quy tắc bắt buộc phức tạp về “điệu thức”, đưa âm nhạc cuối thời kỳ Baroque” (1600 – 1750) đạt đến đỉnh cao.

 “Cantata Cà phê” – Bản tình ca đặc biệt Johann Sebastian Bach dành cho cà phê 

Được biết đến là nhà soạn nhạc vĩ đại nhất mọi thời đại, Johann Sebastian Bach đồng thời là một tín đồ yêu thích cà phê nổi tiếng. Người dân thành phố Leipzig thời đó ai cũng biết đến thói quen ghé quán cà phê Zimmermann Café ít nhất hai lần một tuần của Johann Sebastian Bach. Ông không ngần ngại bộc lộ niềm yêu thích đặc biệt đối với thức uống này trong chính tác phẩm của mình – bản “Catana Cà phê”. “Catana Cà phê” là một trong những tác phẩm ngoại lệ hiếm hoi của ông phản ánh đời sống thế tục bên cạnh đề tài chủ yếu mà ông sáng tác là nhà thờ. Vở kịch nói xây dựng với cốt truyện về người con gái phải lựa chọn giữa cà phê hay vị hôn phu bằng lời ca hài hước, âm nhạc tuyệt diệu tựa trên thiên đường. Johann Sebastian Bach đã dành những lời mỹ miều cho thức uống này như: “Vị cà phê mới ngon làm sao, còn ngọt ngào hơn cả hàng ngàn nụ hôn, dịu êm hơn cả rượu nho đen!”

Với vai trò là giám đốc của dàn nhạc Collegium Musicum, Johann Sebastian Bach còn tích cực tổ chức các buổi hòa nhạc công cộng tại Zimmermann Café cho những người yêu âm nhạc ở thành phố Leipzig. Bên cạnh một lượng lớn các tác phẩm để lại cho hậu thế, người ta ước tính số lượng buổi hòa nhạc công cộng mà Johann Sebastian Bach từng tham gia tại quán Zimmermann Café lên đến hơn 600 buổi. Những tác phẩm kinh điển của ông được sáng tác cho các buổi biểu diễn tại Zimmermann Café phải kể đến như: “Catana Cà phê – BWV 211”, “Giải đấu giữa Phoebus và Pan – BWV 201”, “Catana của nông dân – BWV 212”,…

Cùng với sự phát triển xã hội cà phê tại châu Âu, lịch sử âm nhạc cận đại cũng đã chuyển tiếp sang một chương mới. Thức uống kỳ diệu này mang đến năng lượng sáng tạo phi thường cho Johann Sebastian Bach cùng nhiều nhà soạn nhạc vĩ đại đương thời, đưa âm nhạc đạt đến tính sáng tạo thuần khiết, cách tân phong cách âm nhạc với sự ra đời của những bản concerto, sonata và opera có giá trị chuẩn mực trường tồn.

Thương hiệu

Những điều cần biết về thương hiệu cà phê Aha Cafe

66
Dù là một tên tuổi tiêu biểu trong số những thương hiệu theo đuổi phong cách cà phê vỉa hè nhưng khi đứng cạnh các ông lớn như Highlands, The Coffee House, Trung Nguyên… thì doanh…
Điều ít biết về chuỗi Aha Cafe: Thương hiệu có từ năm 1997 nhưng 11 năm sau mới mở cửa hàng đầu tiên, công ty quản lý lỗ triền miên
Điều ít biết về chuỗi Aha Cafe: Thương hiệu có từ năm 1997 nhưng 11 năm sau mới mở cửa hàng đầu tiên, công ty quản lý lỗ triền miên

Aha Cafe là thương hiệu cà phê quen thuộc tại Hà Nội, bên cạnh những ông lớn như The Coffee House, Highlands Coffee, Trung Nguyên, Starbucks… Tuy nhiên, không giống như The Coffee House, Cộng Cà phê, Phúc Long, Trung Nguyên… thông tin về doanh nghiệp và ông chủ đứng sau Aha Cafe khá ít ỏi.

Được biết, người sáng lập kiêm CEO của Aha Cafe là ông Nguyễn Mạnh Hà, nắm giữ 89% vốn điều lệ công ty. Ngay hồi năm nhất, năm hai đại học, ông Hà đã mua hạt cà phê về tự rang, xay rồi bỏ mối cho các cửa hàng để kiếm tiền đi học. Sản xuất dần đi vào bài bản và đến năm 1997 thương hiệu Aha Cafe xuất hiện trên sản phẩm.

Tuy nhiên, phải đến 2008, ông Hà mới chuyển từ sản xuất sang kinh doanh, bằng việc mở cửa hàng Aha Cafe đầu tiên tại Hà Nội. Thay vì thiết kế không gian cầu kỳ, Aha theo đuổi phong cách uống cà phê vỉa hè, khách chủ yếu ngồi ngoài hiên chứ không trong phòng kính có máy lạnh.

Điều ít biết về chuỗi Aha Cafe: Thương hiệu có từ năm 1997 nhưng 11 năm sau mới mở cửa hàng đầu tiên, công ty quản lý lỗ triền miên - Ảnh 1.
Điều ít biết về chuỗi Aha Cafe: Thương hiệu có từ năm 1997 nhưng 11 năm sau mới mở cửa hàng đầu tiên, công ty quản lý lỗ triền miên - Ảnh 2.

Ông Nguyễn Mạnh Hà bên hệ thống rang xay cà phê 10 năm trước và hiện tại

Ban đầu, founder Aha Cafe cho biết không có định hướng mở chuỗi hay nhượng quyền hàng loạt, mỗi năm chỉ mở thêm 1-2 cửa hàng với tiêu chí “chậm mà chắc”.

Các chuỗi vẫn do tôi điều hành là chính, bên dưới là ekip của tôi, những người anh em đang làm việc cùng tôi. Tôi không franchise, không cổ phần rộng mặc dù có nhiều người cũng muốn franchise, muốn góp vốn. Tôi chỉ muốn làm việc nội bộ, ưu tiên ekip nhân sự của mình thôi. Tổng quản lý, quản lý từng cửa hàng, nhân viên sản xuất, nhân viên kho đều là người trong bộ máy của tôi.

Tôi cũng không ham mở quá rộng, quá nhiều mà muốn đi theo con đường chậm mà chắc. Một năm mở thêm 1 cái thì không sao, quan trọng là phải giữ được uy tín với khách hàng, và mình phải kiểm soát được mọi vấn đề của mình“, ông Hà từng chia sẻ.

Vậy là giai đoạn từ 2008 đến 2017, Aha Cafe chỉ mở thêm 10 địa điểm, nâng tổng số cửa hàng lên 11. Trong đó, đã có một vài cửa hàng hoạt động theo mô hình nhượng quyền nhưng chưa nhiều.

Cũng vào năm 2017, việc một nhà đầu tư chiến lược trả lại cùng lúc 6 cửa hàng Aha Cafe tại các vị trí “vàng” khiến thương hiệu này chịu cú sốc không hề nhẹ. Khi ấy, Aha đã thắt chặt chính sách nhượng quyền hơn và tuyên bố không nhượng quyền. Đáng nói, cổ đông rút vốn sau đó đã mở thương hiệu cà phê riêng là Kafa, với phong cách tương tự, nếu không muốn nói là giống hệt.

Dẫu vậy, đến 2018, số lượng cửa hàng Aha vẫn tiếp tục tăng lên 21, trong đó 19 chi nhánh tại Hà Nội, 2 tại Tp.HCM. Con số này tiếp tục tăng lên 60 vào một năm sau đó. Tính đến đầu năm 2020, hệ thống cửa hàng của Aha đã có hơn 76 cửa hàng ở Hà Nội, Tp. HCM và một số tỉnh thành khác.

Theo con số tổng hợp vào hồi 2019, chi phí nhượng quyền Aha Cafe khoảng 225-320 triệu đồng/5 năm, chưa kể chi phí đầu tư ban đầu dao động từ 1,6-2,2 tỷ đồng.

Tuy là tên tuổi nổi bật của phong cách cà phê vỉa hè nhưng khi đặt cạnh các ông lớn như Highlands Coffee, The Coffee House… doanh thu và lợi nhuận của Aha Cafe còn rất khiêm tốn. Bên cạnh đó, công ty vận hành thương hiệu nhượng quyền của CEO Nguyễn Mạnh Hà cũng lỗ triền miên từ 2016 đến 2018.

Điều ít biết về chuỗi Aha Cafe: Thương hiệu có từ năm 1997 nhưng 11 năm sau mới mở cửa hàng đầu tiên, công ty quản lý lỗ triền miên - Ảnh 3.

Nguồn: VIRAC, Vietnambiz

Theo Hoàng Thùy

Doanh nghiệp và Tiếp thị

 

Nguồn tin: cafef.vn